سلطان محمد ميرزا قاجار
212
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
كاظمين وضع كلى و امّا خود كاظمين قصبهاى است مشهور . آبادى خود ولايت قدرى از شط دور [ و ] باغاتش در كنار شط [ 131 ب ] واقع است . اسم قديم اين قصبه مقابر قريش [ و ] حال مشهور به كاظمين است . ابنيهء آن از آجر و گچ ، باغات نخل و مركبات بسيار دارد . جمعيت اين آبادى متجاوز از دو هزار خان [ وار ] مىشود . تا شهر بغداد يك ساعت مسافت دارد . عماراتش بد نيست . بازار مختصر خوبى دارد . كاروانسراهاى متعدد بهجهت زوار ساختهاند . پنج شش حمّام دارد . سكنهء آنها عرب و عجم [ اند ] . وضع بقعهء مطهر اصل بقعهء مطهّر كه بناى عالى محكمى است از بناهاى سلاطين صفويه ، كاشيهاى معرّق بسيار خوب در ديوار حرم كار كردهاند . ضريح مطهر ، فولاد است . بسيار خوب ساختهاند . در پشت حرم ، مسجد بسيار بزرگى است . به رسم شبستانى ، دو منارهء مرتفع در ميانهء مسجد و حرم واقع است . هم از بناهاى صفويه [ است ] . ميرزا شفيع صدر اعظم ايران برحسب امر خاقان مرحوم داخل حرم را آيينه و نقاشى كرده ، [ 132 آ ] در سمت قبلهء حرم ، ايوان باشكوه و دو منارهء مرتفع مقابل منارههاى قديم ساخته است . « 1 » هردو گنبد مطهر را خاقان مرحوم طلا كردهاند .
--> ( 1 ) . « آينهبند ميان گنبد از ميرزا شفيع صدر اعظم خاقان مغفور است » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 97 ) .